PATERNOTTE HEEFT HET MIS DAT STIKSTOFBELEID (UITSLUITEND) GERICHT IS TEGEN VERZURING BODEM.

 Niet dat NH3/NOx iets met het klimaat te maken heeft. Behalve dan dat de miljarden uitgegeven die uitgegeven worden voor stikstofarme plantjes niet uitgegeven kunnen worden aan duurzame energiebronnen.

  Als antwoord op Rob Jettens 'stikstof als verstikkende deken over onze natuur' (wat toch verdacht veel lijkt als of luchtstikstof N2 het probleem was) antwoordt D'66 fractievoorzitter Paternotte dat een te veel aan stikstof de bodem verzuurt én daardoor brandnetels en bramen de overhand krijgen. De meeste planten houden echter van licht zure grond. Nog sterker heideplanten, die we net willen beschermen, houden van zure grond. En er is geen onkruid dat harder groeit op grond dat bemest is met het licht alkalische kippenmest (als gevolg van aan kippenvoer toegevoegde maagkiezel) dan brandnetels. En dat terwijl de bodem tot de aanpak van zure regen vooral verzuurd was door de neerslag van zwaveloxide van de zwavel dat nu uit brandstoffen of rookgassen gezuiverd wordt. Kortom. De zeer lage toegestane maximale stikstofuitstoot waardoor nu ons land op slot zit is niet gericht tegen verzuring van de bodem maar simpelweg omdat bepaalde plantjes van weinig stikstof houden, ongeacht de zuurgraad. Waaronder dus heidevelden, terwijl deze juist ontstaan waren doordat men daar schapen liet grazen om schapenmest te kunnen produceren met als gevolg dus een, kunstmatige, stikstofarme biotoop.

 Hoe werkt het dan precies. Ammoniak dat ontstaat bij de afbraak van eiwitten (zoals mest of kadavers) en verdampt wordt in de lucht door bacteriën omgezet en slaat dan neer als salpeterzuur (nitraat). Dat is een onderdeel van de stikstofkringloop. Er ontstaat ook op natuurlijke manier nitraat door bliksemontladingen en door bosbranden. Deze salpeterzuur is dus zuur. Maar bij de opname van nitraat door plantenwortels (ook onderdeel van de stikstofkringloop) geeft de plantenwortel een OH- -ion af. Zo leidt de stikstofkringloop dus al miljoenen jaren niet tot een alsmaar verder verzurende grond.

 Een overmaat aan salpeterzuur leidt dus wel tot verzuring. Zoals de uitstoot van SO2 door de verbranding van zwavelhoudende fossiele brandstoffen ook tot verzuring leidt. Daarom worden sinds de jaren tachtig autobrandstoffen ontzwaveld en wordt SO2 dan ook uit de schoorstenen van kolencentrales verwijderd door het met kalk te laten reageren tot gips (CaSO4).

 Los van het verzuringseffect (wat bij opname van alle nitraat dus niet bestaat) zijn er planten die op een rijke bodem dus uitbundiger groeien (brandnetels) dan planten die overweg kunnen met een armere grond. Een voorbeeld daarvan is de Zonnedauw. Deze plant haalt zijn benodigde stikstof zelfs uit insecten die vast komen te zitten op zijn bloemen.

 Volgens Paternotte zouden brandnetels vooral groeien op zure grond. Maar op zure grond zonder nitraat groeien geen brandnetels. Nog sterker, brandnetels doen het ook prima op kalkrijke (tegenover gestelde van zuur), als er maar voldoende stikstof is. Een voorbeeld daarvan zijn brandnetels die uitbundig groeien op grond dat bemest is met het stikstofrijke maar kalkrijke kippenmest. In het kippenvoer zit immers vaak grid dat vogels nodig hebben in hun maag voor het beter verteren van hun voeding.

 Kortom. De zeer lage toegestane ammoniak uitstoot, dat de Nederlandse economie miljarden kost, dient dus niet om de bodem niet te verzuren maar om stikstofarme plantjes te beschermen. Onder andere heidevelden, die ontstaan zijn toen de armere gronden alleen benut konden worden om daar schapen te laten grazen om hun mest te kunnen gebruiken om andere gronden geschikt te kunnen maken voor landbouw. Tot de komst van geimporteerde chilisalpeter en de uitvinding van kunstmeststikstof (Haber-Bosch).

Leon Nelen,

Plantenteelt HAS 1980-1984.