IN 2024 312 MILJOEN VERSTERKTE SDE-SUBSIDIE. IS SLECHTS 0,375 CENT PER KWh OVER ONS GEHELE, DAARDOOR GOEDKOPER GEWORDEN, ELEKTRICITEITSVERBRUIK.

  


 Meer aanbod dankzij sde-gesubsidieerd wind- en zonneenergie en dus lagere elektriciteitsprijzen. Naast de uitgekeerde SDE-subsidies zijn er natuurlijk ook de aansluitkosten door ons betaald als hogere netwerkkosten.

 Bij elke goedgekeurde tender voor een wind- of zonnepark wordt een bedrag aan SDE-subsidie gereserveerd. Dat verplichtingenbudget zijn bij elkaar miljardenbedragen. Maar omdat er alleen SDE-subsidie wordt verstrekt wanneer de marktprijs zakt onder de in de tenders afgesproken prijzen zal er meestal uiteindelijk minder SDE worden uitgekeerd. Daarnaast worden bij nieuwe projecten geen SDE uitgekeerd op uren dat de marktprijs negatief is. En verder is de looptijd van een SDE-subsidie 15 jaar. De bekende oneliner van Mark Rutte ten spijt, windturbines draaien dan nog gewoon door. (Vaak worden er wel technisch verouderde windturbines vervangen door nieuwe SDE-projecten met een kleiner aantal maar grotere en hogere windturbines waardoor de MWh-opbrengst van een park vaak vier tot vijf keer hoger is). De RVO publiceert de jaarlijkse uitgaven aan de SDE-regeling. Die was bijvoorbeeld tijdens de gascrisis na de Russische inval in Oekraïne over 2022, 2023 en 2024 een stuk lager. In 2023 werd er zelfs zo'n 170 miljoen euro terug ontvangen en werd zelfs serieus gesproken over het afromen van de winsten van de 'subsidieslurpers'. Over 2024 werd 313 miljoen aan SDE-subsidie uitgekeerd. Maar hoeveel bracht diezelfde SDE aan goedkopere elektriciteit op? 

 Hoeveel elektriciteit heeft de 312 miljoen aan SDE-subsidie in 2024 opgebracht? De RVO geeft op 33.333 GWh (omgerekend van 120 PJ). De RVO neemt de opbrengst van de drie grote offshore windparken die vanaf 2017 zonder SDE-subsidie gerealiseerd zijn niet mee. Ik ben echter van mening dat deze subsidievrije windparken ook een succes zijn van de SDE-regeling. Want zonder subsidiëring zou de windindustrie nooit zo ver ontwikkeld zijn geweest. De opbrengst van deze drie subsidievrije windparken (759, 759 en 750 MWpiek) is mij onbekend maar indien de productiefactor 45 % was kom je dan uit op 2288 MWpiek x 24h x 365 dgn x 0,45 = 9.019 GWh. Dan kom je dus op een totaal van SDE gerelateerde jaarproductie van 42.352 GWh. De opbrengst van zonnepanelen op particuliere daken (goed voor 15 % van ons stroomverbruik) valt hier ook buiten. Die worden immers gesubsidieerd middels de salderingsregeling.

 Over 2024 werd door de RVO 312 miljoen euro SDE-subsidie verstrekt voor elektriciteitsprojecten. Aan de hand van (de voor mij onvolledige) cijfers van de RVO zou je uit kunnen rekenen hoeveel SDE-subsidie een door deze gesubsidieerde projecten per kWh heeft gekost. Dat kan opgesplitst worden in per kWh door de SDE projecten zelf opgewekt (0,74 cent) en vervolgens de kosten per kWh over ons totale elektriciteitsverbruik. Over 2024 bereken ik als productie door de door de SDE-regeling gerealiseerde projecten (dus inclusief de drie SDE-subsidievrije windparken) 42.352 GWh. Ons totale elektriciteitsverbruik bedroeg in 2024 120.000 GWh. Derhalve bedraagt de kosten aan uitgekeerde SDE-subsidie Nederland dus slechts 0,3 cent per kWh.

 Dit strookt dus totaal niet met de vaak geuite bewering dat de SDE-subsidiëring van wind en zonneenergie schreeuwend duur zou zijn. Nog sterker behalve een vergroening en beter voor het klimaat leidt de dankzij de SDE-regeling gerealiseerde verhoging van het aanbod aan elektriciteit ook tot een lagere elektriciteitsprijs. Sowieso wordt vaak vergeten dat het klimaatbeleid ook energie oplevert. Met andere woorden wat de SDE-regeling je als belastingbetaler kost krijg je dankzij een lagere elektriciteitsprijs als consument misschien wel meerdere malen terug.

 Hoe sterk is dan het effect van de opbrengst aan wind en zon op de elektriciteitsprijs? Elke dag worden de kwartierprijzen bepaald door vraag en aanbod (de laatste aanbieder en vrager om precies te zijn). Samen met het aanbod aan elektriciteit door wind en zon en de elektriciteitsvraag valt daaruit wel een verband geanalyseerd te kunnen worden. Zo zal tijdens de avondpieken van dinsdag 10 en woensdag 11 maart 2026 er weinig verschil zijn in de elektriciteitsvraag en is de lagere elektriciteitsprijs op woensdagavond 11 maart dus alleen te verklaren door het hogere aanbod aan windenergie. Enzovoorts.

 De daling van de elektriciteitsprijs door een hoger aanbod aan wind- en zonneenergie heeft natuurlijk voor de langere termijn natuurlijk ook een nadeel: Meer wind- en zonneparken zal de elektriciteitsprijs wanneer al deze parken produceren de marktprijs doen dalen en daarmee van nieuwe investeringen ook de rentabiliteit en dus haalbaarheid doen dalen.






Gebruikte bron: Feiten en cijfers SDE(+)(+) | RVO.nl   Met name de grafiek 'kasuitgaven 2024' en 'gerealiseerde producties van SDE-projecten'. 

  • Over 2024 € 312 miljoen aan SDE subsidie uitgekeerd voor hernieuwbare elektriciteit.
  • In 2024 opbrengst door SDE-projecten elektriciteit 120 PJ (33.333.360 MWh).

 Omdat vanaf 2017 er in de tenders voor de offshore windparken geen SDE-subsidie nodig was heeft de RVO ook niet de opbrengst van deze drie zonder SDE-subsidie gerealiseerde offshore windparken niet meegenomen. Ik ben echter van mening dat windturbines nooit zo ver ontwikkeld hadden kunnen worden zonder subsidie en dus dat deze drie SDE-subsidievrije offshore windparken daarom dus ook SDE-gerelateerd zijn. Volgens Wikipedia betreft het drie offshore windparken van in totaal 2288 MWpiek. Met een productiefactor van 45 % is de opbrengst dan 2288 x 24h x 365 dgn x 0,45 = 9.019.296 MWh.

  • In dat geval wordt de totale opbrengst van SDE projecten over 2024 voor elektriciteitsproductie dus 42.352.656 MWh.
  • Met 312 miljoen euro uitgekeerd voor deze 42.352.656 MWh wordt dat dus € 0,0074 per kWh.
  • Gezien het aandeel van 40 % van wind en zon (exclusief zonnepanelen gesubsidieerd middels de salderingsregeling) in de elektriciteitsmix is de uitgekeerde SDE-subsidie dus slechts € 0,003 of te wel 0,3 cent per kWh elektriciteitsverbruik.

Naast de uitgekeerde SDE-subsidies zijn er natuurlijk ook de aansluitkosten van de offshore windparken betaald als hogere netwerkkosten.

Voorbeeld van het resultaat van een berekening van de subsidiekosten voor aansluiting van een windpark (de drie onderste donkergele vakjes) (2018) : 


 Tennet verzorgt en betaalt de aansluitkosten van te tenderen offshore windparken. Zo kunnen de bedrijven die de tenders voor een te bouwen offshore windpark binnen halen zich beter richten op het bouwen van de windturbines en aansluitingen tot de 'stopcontacten' en is er schaalvoordeel voor het bouwen van de transformatie Het bedrag valt moeilijk, of niet, te vinden. Ik kwam al googelend het bedrag van 14 miljard tegen dat tot 2026 door Tennet voor de offshore windparken met een totaal piekvermogen van 6100 MW is geinvesteerd. Naast de bestaande 4700 MW worden er door Vattenfall, Shell en Eneco immers ook nog de twee offshore windparken van elk 700 MW van Hollandse Kust West gebouwd.

 14 miljard voor 6100 MW offshore wind hoeveel is dat over 25 jaar per kWh uitgaande van een productiefaktor van 45 % ?

MWh productie over 25 jaar:  6100 MWpiek x 365 dagen x 24 h x 0,45 x 25 jaar = 601.155.000 MWh.

€ 14.000.000.000  /  601.155.000 MWh = € 23,29 / MWh   = 2,33 cent per kWh.

 Voor offshore wind komt het totale subsidiebedrag (SDE en aansluiting op het landelijk net) dus uit op 0,75 plus 2,33 is 3,08 cent per kWh.

 Laatst was in het nieuws dat de kosten voor het verwijderen van offshore windparken hoger uitkomen. Alleen betalen de eigenaren van de windparken dat zelf (ze moeten dus alleen maar een hoger bedrag voor de verwijderingskosten reserveren) en heeft dus geen invloed op de hoeveelheidsubsidie. Als ze de windturbines daardoor langer zouden laten (en mogen) door draaien is de periode van de 15 jaar SDE-subsidie allang verstreken.

 Een korte reminder. SDE-subsidie kost dan 0,75 cent per geproduceerde kWh. De salderingsregeling (met circa 15 % opbrengst van de totale elektriciteitsproductie) waarbij de teruggeleverde kWh's, inclusief de energiebelasting en btw, worden weggestreept met de weer afgenomen kWh's, scheelt maar liefst 11 cent per gesaldeerde kWh aan gederfde energiebelasting en btw.

 Voor offshore wind komt het totale subsidiebedrag (SDE en aansluiting op het landelijk net) dus uit op 0,75 plus 2,33 is 3,08 cent per kWh. Voor een groot deel gecompenseerd door een lagere elektriciteitsprijs dankzij het hogere aanbod. 

Leon Nelen.
 

Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

HOE EENVOUDIG KAN DE JAARAFREKENING BIJ EEN DYNAMISCHE ENERGIEBELASTING ER UIT ZIEN?

Afbeelding
 Behalve een dynamische energiecontract ook een dynamische energiebelasting. - edit 14-1. I.p.v. over een jaar zou de gemiddelde kWh-prijs en dus de (dynamische) energiebelasting per maand bepaald moeten worden. Zodat er sneller een effect van gebruik bij lagere uurprijzen is - - edit 15-3. De maandelijkse korting op de energiebelasting wordt dan bepaald op de gemiddelde kWh prijs die de dynamische energieleverancier rekent zonder de inkoopkosten die hij rekent bovenop de uur- of kwartierprijzen.   In 1996 werd de energiebelasting ingevoerd met als doel een lager energieverbruik . Energie, ook elektriciteit, was toen nagenoeg voor 100 % fossiel. Nu 30 jaar later bestaat de elektriciteitsmix voor ruim 40 % uit elektriciteit uit wind en zon. Met op sommige momenten een overschot door deze weersafhankelijke bronnen. Daardoor was de elektriciteitsprijs in 2025 al op ruim 500 uren negatief. Vanwege die wisselende lage en zelfs negatieve prijzen bestaan er daarom ook dynamische ener...
Meer lezen

MET EEN GOEDKOPERE KOPPELING AAN H2-NET WERKT HBr-FLOWBATTERIJ ALS ELECTROLYSER ÉN ALS EEN AARDGASCENTRALE MET 63 % RENDEMENT !

Afbeelding
 Een HBr-flowbatterij is goedkoop en heeft een redelijk hoog roundtriprendement van 70 %. Als je deze kan koppelen op een waterstofnet bespaar je de eigen dure waterstofgasopslag. Én tevens gaat de HBr batterij dan ook functioneren als een aparte electrolyser en een aparte brandstofcel met elk een zeer hoog rendement van 84 %. Als electrolyser levert de HBr-batterij (op zonnige zomerse middagen) waterstof. Maar in de brandstofcelfase moet de HBr-flowbatterij dan wel dezelfde hoeveelheid waterstof gaan afnemen wat dan dus van elders uit het waterstofnet geleverd moet worden. De HBr-batterij is dan overdag een efficiënte electrolyser en 's nachts met bijvoorbeeld met gastankers geïmporteerde waterstof met haar 84 % rendement dan ook ver uit de meest efficiënte toepassing. Maar ... ook zolang de waterstof geproduceerd moet worden uit aardgas middels reforming ligt, ondanks het reformverlies van 25 %, het rendement voor het dan gebruikte aardgas zeer hoog ! Met (0,75 x 0,84) x 100 % = ...
Meer lezen

WEL BIOGAS VERPLICHTEN MAAR DE VERMINDERDE STIKSTOFUITSTOOT BIJ UITRIJDEN VERGISTE MEST NEGEREN.

Afbeelding
  Minister Hermans verplicht energieleveranciers om in 2030 bij het aardgas 5 % biogas bij te voegen. En hopla. In 2030 zit er 5 % biogas bij het aardgas. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Voor het grootste potentieel aan extra biogasproductie, de veehouderij, is het investeringsklimaat vanwege het stikstofbeleid gewis. En dat terwijl snelle afvoer van mest in een vergistingstank juist zowel direkt als indirect tot minder ammoniakuitstoot leidt. Helaas werkt de EU door geen onderscheid te maken tussen vergiste en onvergiste mest (waarvan dan ook maar 170 kg N mag worden uitgereden) daaraan niet mee.  Er wordt al jaarlijks 250 miljoen (aardgasequivalent) m3 biogas geproduceerd. Dat wordt dan gepresenteerd als hoe makkelijk het streefdoel van 1,1 miljard m3 groengas wel niet is. Maar 250 miljoen m3 groengas is ten eerste nog geen 1 % van het Nederlands aardgasverbruik. En ten tweede waar biogas wordt geproduceerd is dat veelal niet omdat het biogas de investering rendabel maakt...
Meer lezen