VIJFDUBBELE FIASCO-COLUMN SIMON ROZENDAAL OVER NETCONGESTIE 'VEROORZAAKT DOOR WIEBELSTROOM'.

 Want 'stroomverbruik is gemiddeld niet gestegen', 'dus veroorzaakt door wiebelstroom', 'Greenpeace hield kerncentrales tegen', 'slechts 30 % eigen verbruik zonnepanelen dus dikkere kabels nodig' en 'klimaatbeleid geen effect want na 30 jaar energietransitie nooit een dip in het CO2-gehalte'.

 In Utrecht kunnen de eerste jaren geen nieuwe huizen aan het net aangesloten worden en de bestaande aansluitingen met maar 1 fase niet verzwaard. Reden voor wetenschapsjournalist daar op de,  (nog) uitsluitend digitale versie, op 16 april 2026 een column aan te wijden. Ik tel daarin 5 keer een miskleun. Waarbij het ontkennen van wat netcongestie werkelijk is (dus betreffende piekmomenten en dus niet het gemiddelde verbruik en dan uitsluitend de vraagkant en dus niet de productiekant dus laat staan middels 'wiebelstroom') de belangrijkste twee zijn.

 Over wat de oorzaak van netcongestie is schrijft Rozendaal "Sommigen durven het niet hardop te zeggen, maar ik durf het wel hard op te zeggen". Alleen is de verklaring die Rozendaal dan noemt niet omdat niemand anders dat hard op durft te zeggen maar de simpele reden dat Rozendaal het mis heeft. Volgens Rozendaal betreft netcongestie immers 'het gemiddelde stroomverbruik' en dus niet de piekmomenten. Nog sterker. Komt er ook een moment dat Rozendaal durft te zeggen dat netcongestie alleen de vraagkant betreft en dus niets met de opwekkant te maken heeft laat staan de 'wiebelstroom' van zonnepanelen en windturbines te maken heeft?

 Wij kunnen ook noemen op welke momenten voor toekomstige netcongestie gevreesd wordt. Namelijk vooral tijdens de avondpiek, dus tussen 16 en 21 uur. Dan is het verbruik van elektriciteit namelijk het hoogst. Tot 10 jaar terug had je ook 's avonds nog een gemiddeld stroomverbruik van 1 kW. Met alle inductiekookplaten, warmtepompen, vaatwassers en EV-laders gaat nu dat gemiddelde verbruik tijdens de avondpiek naar 3 kW. Dát is de reden dat het stroomnet verzwaard moet worden. Het heeft dus totaal niets te maken met de opwekking middels 'wiebelstroom'.

Dankzij zonnepanelen en windturbines, want daardoor meer dynamische contracten, juist minder netcongestie tijdens de avondpiek.

 Is er dan werkelijk geen enkel verband tussen het hogere verbruik tijdens de avondpiek en de weersafhankelijke opwekking middels zonnepanelen en windturbines? Die is er inderdaad wel. Maar dan juist het omgekeerde van wat Rozendaal in zijn column beweert. Want zonnepanelen en windturbines kunnen immers leiden tot een hoger stroomverbruik tijdens de daluren ten koste van het stroomverbruik tijdens de door mogelijke netcongesties geplaagde ochtend- en avondpiek. Een belangrijke sta in de weg voor een hoger stroomverbruik tijdens de daluren zijn echter het beperkt dynamisch gebruik, al dan niet met een dynamische elektriciteitscontract. Slechts 7 % van alle huishoudens heeft een dynamisch contract. Zouden meer huishoudens een dynamisch contract hebben dan zou er tijdens de dure avondpiek minder stroom verbruikt worden en er dus minder netcongestie zijn.

 Vreemd genoeg wil de netbeheerder Tennet een hoger transporttarief tijdens de avondpiek om netcongestie te voorkomen. Maar hebben meer dynamische contracten niet precies hetzelfde effect dan een extra heffing op stroomverbruik tijdens de avondpiek? Derhalve zou naar mijn mening het eenvoudiger zijn als Tennet huishoudens met een dynamisch contract een korting op de netwerkkosten kunnen geven.

 Dynamische contracten leiden dus tot minder netcongestie tijdens de dure avondpiek. Die dynamische contracten komen ook niet toevallig uit de lucht vallen. Dynamische contracten zijn namelijk ontstaan dankzij de hogere uurprijsverschillen die veroorzaakt worden door ... wat Rozendaal zo graag wiebelstroom noemt, zonnepanelen en windenergie dus.

Reminder. Ook atoomstroom moet getransporteerd worden.

 Vervolgens schrijft Rozendaal in zijn column dat 'netcongestie veroorzaakt is doordat Milieudefensie, Greenpeace en c.s. Kernenergie tegen hielden'. Zou met atoomstroom zou tijdens de avondpiek de inductiekookplaten, vaatwassers, warmtepompen en EV-laadpalen volgens Rozendaal dan géén netcongestie geven? Rozendaal beweert hier in feite dat atoomstroom niet naar de huishoudens getransporteerd zou hoeven te worden.

Waren Rozendaal en c.s. Dan derhalve zelf wel voor atoomcentrales, of gewoon voor het blijven verbranden van aardgas?

 'Windturbines draaien niet op wind maar op subsidie'. Ruttens vaak bejubelde oneliner in een verkiezingsdebat. Was deze bedoeld voor de bouw van (dure) kerncentrales of om alles bij het oude te laten, dus elektriciteit uit gascentrales? Voor de, toen, goedkopere elektriciteit uit aardgascentrales dus.

 Verder zijn wij als voorstander van meer zonnepanelen en meer windturbines derhalve ook voor meer verbruik van elektriciteit opgewekt door zonnepanelen en windturbines. En derhalve ook voor verdere elektrificatie. Dus voor koken op inductie, elektrische auto's en ook voor warmtepompen. Bij de voorstanders van alleen maar kerncentrales ontbreekt het pleidooi voor extra elektrificatie echter volledig. Met andere woorden, was men vroeger dan wel zelf zo voor nieuwe kerncentrales (en dus meer elektrificatie) dan dat Rozendaal nu zo beweert.

De volgende blunder. "Slechts 30 % eigen direct verbruik dus dankzij zonnepanelen dikkere kabels".

 Over zonnepanelen op onze daken schrijft Rozendaal "Tevens is er opeens tweerichtingsverkeer op het net. De direc­teur van een energiebedrijf schatte onlangs in De Telegraaf ((geen link)) dat mensen met zonnecellen op hun dak maar 30 procent van hun opgewekte stroom zelf verbruiken. De rest gaat terug. Ook dat betekent dikkere kabels". Geen bron dus. Maar waarschijnlijk komt dat zonnepanelen (met dus een beperkt direct eigen verbruik) dikkere kabels nodig hebben uit de koker van Rozendaal zelf. Eén fase (ook bij een 3 x 25 A aansluiting) transporteert echter maximaal 7,1 kW. 99,9 % van de omvormer(s) bij huishoudelijke PV-installaties zitten daar ver onder.

 Daarnaast zegt die 30 % direct eigen verbruik ook niets. Want ook hier gaat het, wederom, om een gemiddelde.

 Zelfs wijktransformators hoeven bij een PV-stroomoverschot ook niet aangepast te worden want die werken ook andersom. Dus niet alleen de spanning verlagen van middelspanning naar laagspanning. Maar bij een PV-overschot in de wijk de stroom de andere richting op opvoeren (dus van laagspanning naar middelspanning).

"In de alsmaar stijgende CO2 concentratie geen dipje te ontwaren".

 Daarnaast heeft het klimaatbeleid volgens Rozendaal weinig effect want 'het CO2 gehalte is nog altijd stijgende'.  Hoeveel zou het CO2 gehalte dan sinds het begin van de industriële revolutie dan niet harder gestegen zijn. En daarnaast wordt vaak vergeten dat de energietransitie ook gericht is om ons minder afhankelijk te maken van olie- en aardgasexporterende regimes zoals Rusland, Qatar en Iran. Zo is de impact van de aardgas- en oliecrisis als gevolg van de Russische inval in Oekraïne en de afsluiting van de Straat van Hormuz minder dankzij de 'wiebelstroom' van windturbines en zonnepanelen.

 Overigens is er van wiebelstroom weinig sprake omdat de moderne aardgascentrales (STEG) goed op en af te regelen zijn. Of is het verbranden van aardgas als backup voor wind- en zonnenergie dan ineens wel een probleem?

Leon Nelen.